Điều chỉnh hành vi AI không chỉ bằng huấn luyện lại trọng số. Trong thực tế có bốn mức can thiệp — từ prompt đến pre-train. Việc chọn đúng mức giúp kiểm soát thời gian và chi phí.
Bốn mức can thiệp (dễ đến khó)
Prompt
Rẻ
Bạn viết hướng dẫn → model làm theo ngay
RAG
Vừa
Thêm “túi tài liệu” bên ngoài → model đọc trước khi trả lời
Fine-tune
Cao
Chỉnh lại trọng số bên trong bằng dữ liệu có nhãn
Pre-train
Rất cao
Xây não từ đầu với hàng tỷ token — chỉ lab lớn làm
Nhìn thang bên trái: càng lên cao càng đụng vào trọng số bên trong model. Trên lớp hầu hết dừng ở Prompt + RAG.
Chọn chiến lược đúng bài toán
Bấm từng tầng
Prompting
Định hướng vai trò, rubrics chấm bài, ràng buộc đầu ra — ngay trên lớp.
Ai làm? → Mọi giảng viên / sinh viên
| Tiêu chí | Prompt | RAG | Fine-tune |
|---|---|---|---|
| Cập nhật kiến thức | Yếu | Rất tốt | Tốn kém |
| Đổi phong cách | Tốt | Trung bình | Rất tốt |
| Thời gian triển khai | Phút | Ngày | Tuần+ |